Skydiving in België“

...Ik spring uit een vliegmachien...”  

Weinig activiteiten hebben in de loop van de geschiedenis zo tot de verbeelding gesproken van de mens als vliegen. Vele vroege pioniers zijn in de diepte te pletter gestort vóór de gebroeders Wright in 1903 voor het eerst van de grond kwamen. Sindsdien is er heel wat veranderd. Dagelijks stappen miljoenen mensen aan boord van een stalen postduif zonder stil te staan bij de lange weg die is afgelegd. Vliegen heeft nog allerminst de allure van een pioniersbezigheid voor waaghalzen. De belangrijkste activiteit van de meeste reizigers aan boord van een vliegtuig is ... slapen. Luchtlagen doorklieven is voor het gros van de huidige aardbewoners een kick die langzaam maar zeker weggeëbt is in de gechiedenisboeken. 

Toch bestaan er nog vele mogelijkheden om de adrenalinestoten van die vroege pioniers in al hun kracht te herbeleven. Slimme zakenlui en pure waaghalzen hebben samen een industrie in het leven geroepen van avontuurlijke activiteiten die je de ware kick laten voelen van het echte vliegen: sportvliegen, ballonvaren, hanggliding (deltavliegen), kiting, parapente, bungi-jumping, en, top of the bill, skydiving.

Baksteen

Skysurfing (bron: Paraclub Hoevenen)

Skydiving lijkt wel de ultieme mix van pure adrenaline, snelheid, vrijheid en, jawel, rust. Een vliegtuig brengt je op een willekeurige hoogte, meestal iets van een vijf kilometer, waarna je als een dartel vogeltje naar buiten springt. Met een gezapige snelheid van zo’n 200 kilometer per uur klief je moeder aarde tegemoet. 

Tijdens die helse tuimelpartij kan je zowat alles doen. Beginners imiteren heel waarheidsgetrouw een vallende baksteen, gevorderden proberen in groep zoveel mogelijk figuren te maken (formatiespringen), beachboys halen hun surfplank boven, snelheidsduivels proberen in pijlhouding 400 kilometer per uur te halen. De mogelijkheden zijn eindeloos, er zijn er zelfs die proberen te ontsnappen uit een gesloten brandkast. Fantastisch, toch? Het niet aflatende gevoel dat je longen via je achterwerk willen ontsnappen, neem je er gewoon bij.

Precisielanden (bron: paraclub Hoevenen)

Na gemiddeld 40 seconden wordt je vrije val abrupt beëindigd door het openklappen van je parachute. Wat dan volgt is puur genieten. De bovennatuurlijke stormwind die je ei zo na zandstraalde en je gezicht omtoverde tot een rimpelgebergte, slaat in een halve seconde om in een heerlijk zomerbriesje. Als een volleerde paracommando neem je letterlijk de touwtjes in handen en stuur je jouw vleugelparachute dwars door de wolken heen naar de landingsplaats. 

Snelle afdaling (bron: paraclub Hoevenen)

Tijdens die paar minuten vlieg je in de meest letterlijke zin van het woord. De huidige vleugelparachutes (matrassen) zweven diagonaal naar beneden zodat de aërodynamische wetten ervoor zorgen dat je parachute perfect bestuurbaar blijft. Jij vliegt en niets of niemand anders. Je kan allerlei stunts uithalen zoals spiraalafdalingen en zelfs salto’s of je kan gewoon lekker rustig van het uitzicht en het onvervalste vlieggevoel genieten. Een zachte landing als afsluiter bezorgt je een kick die nog dagen, zoniet weken lang nazindert.

Fetisjisten

Het woord skydiving doet onvermijdelijk denken aan zonnige oorden met een stralend blauwe hemel, spitse bergtoppen, weelderige valleien en adembenemende vergezichten. Wie echter denkt dat de skydivinggemeenschap in een miezerig land als België, met de topografie van een biljardtafel, niet veel verder reikt dan een handvol zonderlinge regen- en koudefetisjisten, begaat een grote vergissing. Een simpele zoekopdracht in Google (www.google.com) naar de skydivingactiviteiten in België levert niet minder dan 89 resultaten op. Vlaanderen alleen al telt ongeveer zes volwaardige clubs waarvan Leopoldsburg en het Paracentrum Vlaanderen tot de grootste van Europa behoren. Het Belgische militaire team dat zijn thuisbasis heeft op de dropzone van Schaffen is al drie jaar op rij wereldkampioen in het formatiespringen. Veel clubs moeten hun springbasis delen met militairen, zodat er meestal enkel in het weekend door burgers gesprongen wordt.

Alle clubs bieden hun bezoekers de kans om via verschillende opleidingsmethoden toe te treden tot de wereld van het parachutespringen of skydiven. De twee woorden zijn niet helemaal aan elkaar gelijk, hoewel ze vaak als synoniemen gebruikt worden. Parachutespringen is een ruimer begrip dan skydiven, omdat je ook aan een parachute kan bengelen zonder eerst een vrije val te maken. De mensen die je in de clubs aantreft zijn allerminst een zootje macho’s die kicken op risico’s. Je vindt er zowel chirurgen en advocaten als loodgieters en motorrijders. Vooral mannen, maar ook steeds meer vrouwen. Stuk voor stuk willen ze hun hobby op een zo veilig mogelijke manier beoefenen. De gemiddelde leeftijd ligt rond de dertig, zodat de meesten hun dwaze puberteitsjaren al een tijdje ontgroeid zijn.

Kwaliteit

Waar kan je nu als beginner terecht? De springbasis in Leopoldsburg heeft de grootste landingsplaats in België en klinkt bij velen het bekendst in de oren. De opmerkelijkste club is toch wel het Paracentrum Vlaanderen (PCV). Het PCV is eigenlijk een verzamelnaam voor drie clubs, Schaffen, Moorsele en Zwartberg die in nauw samenwerkingsverband staan, zodat je eigenlijk van één grote club mag spreken. De club telde in 1999 405 leden en alle skydivers tezamen maakten er ongeveer 21516 sprongen in datzelfde jaar. Het PCV is vooral actief op Schaffen en telt een heleboel gediplomeerde instructeurs die het meest volledige aanbod opleidingen aanbieden. Hoewel alle clubs in Vlaanderen een hoge kwaliteit hebben, lijkt het PCV en vooral de dropzone in Schaffen erg interessant voor leerlingen. De dropzone is enorm groot, er zijn verschillende vliegtuigen en de instructeurs worden niet zelden gemotiveerd door de wereldrecords van hun militaire buren die geregeld dezelfde dropzone gebruiken.

Out...in...OUT !

Er zijn drie manieren om kennis te maken met de valschermsport: tandem, AO en AFF. In vrijwel alle clubs kan je deze opleidingsvormen volgen. Enkel AFF is niet alomvertegenwoordigd omdat de instructeurs er een speciale cursus voor moeten volgen.

Tandem

Een tandemsprong is de zwakste kennismaking. Na vijftien minuutjes les stap je met een ervaren instructeur in een vliegtuig. Op 14.000 voet (zo’n 4.600 meter) spring je stevig vastgehaakt aan je instructeur uit het vliegtuig. Je valt ongeveer veertig seconden naar beneden, waarna de instructeur de parachute opentrekt en je veilig naar de landingsplaats zweeft.

Voordelen: het goedkoopst, slechts vijftien minuten opleiding.
Nadelen: je ondergaat alles, je hebt het echte skydiven niet beleefd en ... er plakt een vreemde man tegen je achterwerk.

AO

AO of Automatische Opening is al wat intenser. Na een urenlange theoretische les met uitgebreide praktische oefeningen ga je samen met een instructeur de lucht in. De pilot chute, het kleine valschermpje dat de eigenlijke parachute opent, wordt vastgehaakt aan het vliegtuig. Op een hoogte van om en bij de 1.300 meter duwt je instructeur je naar buiten. Omdat je openingsmechanisme rechtstreeks verbonden is met het vliegtuig, wordt je parachute onmiddellijk geopend en kan je rustig naar beneden vliegen. Je instructeur geeft je verdere begeleiding via radiocommunicatie of visuele tekens op de grond. Dit is de eerste les van een volledige opleiding tot skydiver die over een slordige twintig sprongen loopt. Je start aanvankelijk met automatische opening, maar gaandeweg ga je over in vrije val. Aan het eind ben je een volleerde skydiver en parachutist. Je hoeft de volledige opleiding natuurlijk niet te volgen, maar je kan gewoon de eerste les nemen om de authentieke vliegervaring op te doen.

Voordelen: niet te duur, je hebt zelf de controle

Nadeel: geen echte vrije val, de kick van valschermspringen is niet zo groot als die van skydiven.

AFF

AFF of Accelerated Free Fall. De term laat het al vermoeden, dit is dé place-to-be voor skydivers in spe. AFF is een opleidingssyteem, ontworpen door de Amerikaan Ken Coleman, een van de grootste springers uit de geschiedenis. Net als in AO volg je een zowat zeven uur durende theorie- en praktijkles waarin je alles leert wat je moet weten over skydiven en valschermspringen. Je leert hoe een valscherm en een hoogtemeter werken, alle procedures en vooral de noodprocedures worden erin geramd en in sommige gevallen krijg je een lekker lange video te zien met dingen die mis kunnen gaan tijdens het valschermspringen. Als je volledig gebrainwasht bent, wordt je uitgedost met een modieus helmpje, een flashy brilletje, een arty-farty pakje, een coole hoogtemeter en een zware parachute. Twee even hip geklede instructeurs nemen je mee in het vliegtuig. Op 14.000 voet, zo’n 4.600 meter, openen je instructeurs de deur van het vliegtuig en mag je de aangeleerde procedure afwerken. Onder het luidkeels brullen van “out, in, out” wieg je in en uit het vliegtuig. De laatste “out” moet je liefst letterlijk opnemen en zijdelings uit het vliegtuig springen. Je twee instructeurs volgen je op de voet tijdens deze ultieme rollercoasterrit en houden je in een stabiele houding, in geval je paniekerig zou beginnen doen. Tijdens de val moet je een aantal basisoefeningen uitvoeren zoals het kijken op je hoogtemeter en het pro forma openen van je parachute, het dummy-trekken. Als je hoogtemeter in de buurt van de 5000 voet (1600 meter) komt, is het uur van de waarheid aangebroken en moet je zelf de parachute opentrekken. Als je instructeurs zien dat alles in orde gaat komen, maken ze zich pijlsnel uit de voeten en voel je je plots heel alleen. Luttele seconden later ploft je parachute open en kan deel twee van de aangeleerde procedure beginnen. Je moet zelf bepalen of je parachute goed geopend is -dit is zeker niet altijd het geval, vandaar de lange opleiding- en de windrichting bepalen. Een paar minuutjes later maak je dan hopelijk een zachte landing op de terreinen van de dropzone en kan je in het slechtste geval een gezonde wandeling maken naar de hangars. Als je helemaal verlekkerd bent op het skydiven, kan je een snelle opleiding van zeven lessen volgen om je brevet te halen. Deze opleiding verschilt dus nogal van AO. Ze is korter, duurder en je begint meteen met vrije val. AFF is niet beter of slechter dan AO om te leren valschermspringen, het is gewoon een andere vorm. AFF is wel de meest interessante als je kennis wil maken met het onvervalste skydiven.

Voordelen: de ultieme kick, het echte skydiven, je doet alles zelf.

Nadelen: vrij duur

De prijzen

* De gemiddelde leerling heeft er 20 nodig (AO en vrije val).
** De gemiddelde leerling heeft er veertien nodig.

De oorzaak van het prijsverschil moet je zoeken in het aantal beschikbare vliegtuigen, de grootte van de dropzone, het aantal beschikbare instructeurs, enz.

Je merkt dat skydiven toch wel een beetje duurder is dan een boswandeling in de Ardennen. Vergeet ook niet dat de opgegeven prijzen voor de volledige cursussen (dus niet voor de eenmalige sprongen) enkel gelden als je een perfecte leerling bent en dus geen enkele sprong moet overdoen. Omdat supertalent nu eenmaal dun gezaaid is, mag je rekening houden met een kleine 10.000 BEF die bovenop het oorspronkelijke bedrag komt. Dit supplement hebben de meeste leerlingen nodig om hun herkansingssprongen te financieren.

Hiermee is de kous natuurlijk niet af. Eens je jouw brevet hebt behaald, heb je een parachute en toebehoren nodig. Dit materiaal kan je huren, maar zo goed als niemand doet dat. Een slecht ingepakt valscherm kan je in levensgevaarlijke situaties brengen. Een valscherm kost gemiddeld al gauw 50.000 BEF tot 150.000 BEF. Verder heb je nog wat toebehoren nodig zoals een hoogtemeter, een helm, springkledij en een bril. Leerlingen worden vaak verplicht tijdens hun eerste 100 sprongen een cypres mee te nemen. Dit is een klein toestelletje dat automatisch je valscherm opentrekt beneden een bepaalde hoogtegrens. Op die manier kan je zelfs in bewusteloze toestand veilig op de grond landen. Een klein rekensommetje leert dat een volledig nieuwe skydiversplunje zo’n 220.000 BEF uit je portefeuille hapt. Er is ook goed nieuws: eenmaal je een ‘skydiver’ bent, mag je om het even waar op de planeet aarde springen en kosten je sprongen gemiddeld tussen 400 BEF en 800 BEF.

Een vraag die steevast op enkele lippen brandt, is hoe het zit met de veiligheid. Ondanks de vaststelling dat velen onder ons spontaan een ei leggen bij de gedachte uit een vliegtuig te moeten springen, is skydiven helemaal niet gevaarlijk. In de dagen van de pioniers werden er dikwijls onverantwoorde risico’s genomen, maar die tijd is al lang voorbij. Vooral beginners hebben weinig te vrezen. Na een drilsessie van zeven uur weet je heus wel wat te doen eens je naar beneden tuimelt. En als je dat ei toch niet kan inhouden tijdens je eerste AFF-sprong, zijn er nog steeds je twee instructeurs die je uit de nood kunnen helpen. En als zelfs zij op mysterieuze wijze tekort schieten, heb je nog steeds je cypres aan je outfit hangen die je parachute automatisch opentrekt beneden een bepaalde hoogtegrens. Bovendien zijn de parachutes van beginners groter in oppervlakte dan die van gevorderden, zodat je altijd een vrij zachte landing maakt. 

Je merkt het, afgezien van de prijs is er geen enkele reden waarom je niet uit een vliegtuig zou springen. De kick die skydiven je biedt, is fenomenaal en vrijwel risicoloos. Of val je toch liever in slaap in de krappe zetels van economy-class?

Sven De Souter

Bronnen voor illustraties:

Paracentrum Vlaanderen
(www.skydive-belgium.net/skydive-flanders/) 
Paraclub Hoevenen (www.paraclubhoevenen.net) 
Willy Boeykens ( www.skycam.be)  

Websites van clubs:

PCV (Schaffen, Moorsele, Zwartberg)
(www.skydive-belgium.net/skydive-flanders/) 
Hoevenen (www.paraclubhoevenen.net) 
Malle (http://users.skynet.be/malle-skydive) 
Leopoldsburg ( www.skydive-leopoldsburg.com) 
Overzicht alle Belgische clubs
(www.skydive-belgium.net)